حمرت زبان و سطح دهان است با حرارت و علاج آن خوردن جلّاب هر صباح از آب انارين معصور با شحم آنست مقدار سه اوقيه كه قياسا بست و يك مثقال باشد با قند سفيد و ترنجبين از هريك ده درم آميخته بايد آشاميد تا موجب تليين طبيعت نيز باشد و غذا ماش مقشر با شيرهء مغز بادام و يا با آلوى كوهى و شيرهء مغز بادام و اندك قند و تمر هندى و تليين طبيعت به آب فواكه و نقيع زردآلوى خشك كه مراد تر كرده اوست و يا بمطبوخ فواكه و اخراج خون بفصد و حجامت اگر ضعفى در مزاج نباشد و مانعى از سن و غيرذلك نباشد و فصد وقتى كه صبى و طفل نباشد زيرا كه پيش از بلوغ فصد مجوز نيست و هر صباح سه بار يا بيشتر دهن به سركه و گلاب بايد شست و قدرى روغن گل نيز درين آب بايد آميخت و از گل سرخ و سماق و گلنار ادويه برابر يكديگر نيك كوفته در دهن قدر قدر نگاه بايد داشت و اگر قدرى طباشير و آرد عدس بوقت سوزاك به اين ادويه آميزند صواب باشد و تركيب ديگر از ذرورات نافعه مجربه كشنيز خشك و گل سرخ و سماق و فوفل و طباشير و گلنار اجزا برابر و اندك كافور بوقت شدت سوزاك آميخته نيك كوفته و پيخته در دهن پاشيد نگاه بايد داشت و ديگرى گل سرخ و سماق و گلنار و نشاسته و تخم خرفه و تخم كاهو و صندل سفيد و سرخ و طباشير و فوفل از هريك ده درم و كافور نيم دانگ مجموع ادويه كوفته و پيخته و بر زبان و دهن پاشيده نگاه بايد داشت و بعد از آن مضمضه بگلاب و سركه اندك روغن بايد كرد و اگر قلاع كودكان را باشد برگ گاو زبان سوخته و يا آرد عدس پاشيدن كافى است و تخم خرفه با شياف ماميثا بر زبان ماليدن با گلاب نافع است درين علت و اگر سبب حدوث قلاع رطوبات بلغمى مالحه است علامت آن بياض لون زبانست